5 tips voor jonge tandartsen om hun praktijkstart tot een succes te maken

Voor veel jonge tandartsen is het starten of overnemen van een eigen praktijk een grote stap. Waar dit vroeger als een cruciale mijlpaal in de carrière werd gezien, waagde tot zo'n 15 jaar geleden vrijwel elke tandarts na de assistentietijd de stap naar het ondernemerschap.

Hoewel ook nu nog velen direct na hun studie dromen van een eigen praktijk, blijft het starten van een praktijk steeds vaker uit of wordt het uitgesteld tot op latere leeftijd. Jonge tandartsen kiezen er vaker voor om in loondienst te blijven, omdat de drempels te hoog lijken.

In dit blogartikel kijken we naar de oorzaken hiervan en bespreken we de voor- en nadelen van het starten of overnemen van een praktijk. Daarnaast belichten we cruciale aspecten waar u bij een praktijkstart op moet letten en geven we vijf tips voor een succesvolle start als ondernemer.

Ontwikkeling en feiten over praktijkstart

Sinds 2007 bestaat met de inwerkingtreding van de Vertragsrechtsänderungsgesetz de mogelijkheid om als tandarts in loondienst te werken. Terwijl sindsdien het aantal vrijgevestigde tandartsen gestaag daalt, stijgt het aantal tandartsen in loondienst. Tegelijkertijd studeren er steeds meer vrouwen dan mannen tandheelkunde, waardoor het vrouwenaandeel dat van het sterk dalende mannenaandeel nadert. Steeds meer vrouwelijke tandartsen starten daardoor een eigen praktijk. Rond 53% van de praktijkoprichtingen was volgens analyse van de apoBank in 2022 afkomstig van vrouwen met een gemiddelde leeftijd van 36 jaar.

Door de bloeiende arbeidsmarkt en een zwakkere economische groei tekende zich in 2022 echter ook een daling van het aantal starters af over alle sectoren heen – daar komen in de tandheelkunde nog de stijgende investeringskosten bij voor een overname of nieuwe praktijk. Vooral het aandeel vrouwelijke starters daalde hierdoor aanzienlijk, zoals de KfW-Gründungsmonitor 2023 aantoont.

En dat terwijl Duitsland tot de top drie van landen behoort met de hoogste uitgaven per hoofd van de bevolking aan tandheelkundige zorg in Europa. Na Zwitserland en vóór Noorwegen is Duitsland daarmee een toonaangevend tandheelkundig land en biedt het tandartsen dankzij regelmatig terugkerende patiënten een solide basis voor het starten van een eigen praktijk.

Voor- en nadelen: dromen van een eigen praktijk of toch liever in loondienst?

Direct na de studie begint de assistentietijd, waarin de vakkennis verder wordt verdiept en uitgebreid. Ook na die twee jaar streven veel tandartsen ernaar om in loondienst te blijven om "zoveel mogelijk kennis uit verschillende praktijken mee te nemen", aldus onze consultants Moritz Göbel en Marco Libano. De wens voor verdere specialisatie, meer zekerheid en vaste werktijden, of de angst voor investeringen, houdt de jonge generatie tegen om de stap naar een eigen praktijk te zetten.

„Sommigen lopen daardoor de stap naar het zelfstandig ondernemerschap mis, want bij de start of overname van een praktijk moeten er eerst investeringen worden gedaan. De winst daalt. Een latere stap naar het ondernemerschap betekent daarom dat je moet inleveren op je salaris. Naarmate men ouder wordt en het gezin groeit, valt deze optie met elk extra jaar in loondienst steeds meer af.”, aldus Moritz Göbel.

Daartegenover staat vaak de wens om zich vrij te kunnen ontplooien in een eigen tandartspraktijk. "Ook vanuit economisch perspectief pleit alles voor een vroege eigen vestiging", vindt Moritz Göbel, want vanaf het begin "eigen baas" zijn, biedt naast het salarisaspect diverse andere kansen. Een overname heeft het voordeel dat er al een bruikbare infrastructuur, knowhow van de voorganger, een gevestigd patiëntenbestand en dus snel solide inkomsten zijn. Een praktijkstart is daarentegen kostbaarder, maar biedt de mogelijkheid om een eigen concept volledig te realiseren, een eigen team met eigen werkprocessen op te bouwen, direct de nieuwste techniek te integreren en een eigen naam te vestigen.

5 tips voor de praktijkstart: waar moet u op letten?

Wanneer de stap naar het ondernemerschap wordt overwogen, gaan sommigen al snel op zoek naar geschikte praktijkovernames of locaties voor een nieuwe praktijk. Anderen weten niet waar ze moeten beginnen en pluizen stapels boeken door. Vanuit onze jarenlange ervaring met het adviseren van starters hebben we een aantal tips verzameld die u als handige checklist kunt gebruiken voor uw mogelijke stap naar zelfstandigheid:

1. Formuleer uw eigen visie:
   Weeg aan het begin van uw reis af met wie en waar u naartoe wilt. Is het starten van een praktijk iets voor u? Ziet u zichzelf eerder in de rol van praktijkovername? Wilt u alleen starten of in een samenwerkingsverband?
2. Alles valt of staat met het ondernemingsplan:
   Definieer uw doelen helder en systematisch. Plan uw financiën en uw (marketing)strategie zorgvuldig. Bekijk de mogelijke risico's van een praktijkstart, het potentieel van verschillende locaties en de concurrentiesituatie om de economische haalbaarheid te toetsen en u te onderscheiden van de concurrentie. Dit helpt u om potentiële financieringspartners enthousiast te maken voor uw project.
3. Praat met gelijkgestemden:
   Bezoek vakcongressen en netwerkbijeenkomsten om ervaringen uit te wisselen met oud-studiegenoten en ervaren collega's. Op deze manier krijgt u waardevolle inzichten en praktijkervaringen, kunt u mogelijk typische obstakels en fouten bij een praktijkstart vermijden en legt u nieuwe contacten.
4. Bijscholing dankzij seminars voor starters:
   Het bijwonen van een startersseminar of een ondernemersreis kan een eerste stap zijn om verder na te denken over het starten van uw eigen praktijk: 'Is dit eigenlijk wel iets voor mij?' Naast uitgebreide informatie en praktische tips voor het ondernemerschap, bieden met name ondernemersreizen u veel kansen om in een informele sfeer van gedachten te wisselen met gelijkgestemden en experts, individuele vragen te beantwoorden en het denkproces buiten de dagelijkse sleur intensiever voort te zetten.
5. Succes met betrouwbare partners:
   U hoeft zich niet alleen door het proces van een praktijkstart te worstelen. "Zoek naar dentale begeleiders die u adviseren en ondersteunen bij de vele aspecten van uw start en die u op het juiste moment in contact brengen met passende, regionale samenwerkingspartners op het gebied van belastingen, recht en dergelijke", adviseert Marco Libano. Sommige dentale depots – waaronder wijzelf – bieden verschillende diensten aan, van consultancy en bijscholing tot aan bouwplanning, die bij een praktijkstart met elkaar kunnen worden gecombineerd, maar dat hoeft niet.

Ondernemerschap is ook op jonge leeftijd zinvol

Het starten of overnemen van een praktijk is een complex proces dat ook voor jonge tandartsen de moeite waard is, omdat het veel flexibiliteit, creatieve vrijheid en uitzicht op een goed salaris op lange termijn biedt. Om dit doel te bereiken, is een zorgvuldige afweging van eigen wensen, een gedegen planning en een doordacht ondernemingsplan vereist. Deze factoren dragen in belangrijke mate bij aan het succes van uw eigen praktijk.

Ook deelname aan startersseminars en het uitwisselen van ervaringen met experts en collega's op vakbeurzen kunnen nuttige ondersteuning bieden bij uw aanpak. Tot slot zijn betrouwbare dentale partners met een sterk netwerk een fundamentele bouwsteen om het pad naar een eigen praktijk succesvol te bewandelen.

Wij wensen u veel succes met uw start als ondernemer en staan klaar om uw vragen te beantwoorden. Neem gerust contact met ons op via de reacties of bel ons gewoon!