Toegankelijkheid in de tandartspraktijk – Niet alleen een plicht, maar ook een kans
Toegankelijk plannen en bouwen is al enkele jaren een belangrijk thema. De reden hiervoor is onze vergrijzende samenleving en de daarmee toenemende zorgbehoefte. Om de mobiliteit tot op hoge leeftijd te waarborgen, zijn bepaalde randvoorwaarden nodig. Denk aan toegankelijkheid in de openbare ruimte, op plekken waar men dagelijks komt en uiteraard ook in zorginstellingen.
Precies dit is juridisch al in diverse wetten vastgelegd. Naast de grondwet en het VN-verdrag bevatten de bouwverordeningen en wetgeving voor gelijke kansen voor mensen met een beperking, evenals de DIN-norm (18040 / deel 1), richtlijnen voor toegankelijkheid en de uitvoering daarvan.
Bouwvoorschriften
Ook voor uw tandartspraktijk gelden specifieke richtlijnen. U moet deze niet alleen vanuit juridisch oogpunt in de gaten houden, maar ook om uw patiëntenbestand op de lange termijn te behouden.
Hoewel we door onze jarenlange ervaring met verbouwingen en nieuwbouw maar al te goed weten dat de uitvoering van toegankelijkheidseisen voor frustratie kan zorgen, zijn de eisen van de bouwautoriteiten vaak nauwelijks onderhandelbaar, zeker als de bouwaanvraag al is ingediend en afgewezen. Er zijn echter ook goede redenen om bij een verbouwing of nieuwe praktijk uit eigen beweging voor toegankelijkheid te kiezen: zo creëert u de kans om uw patiënten in elke levensfase aan uw praktijk te binden.
Toegankelijkheid is meer dan alleen een "rolstoelhelling"
Bij het onderwerp toegankelijkheid denkt men onwillekeurig eerst aan mensen die afhankelijk zijn van een rolstoel. Maar toegankelijk bouwen komt nog veel meer mensen ten goede. Denk aan personen die duidelijk beperkt zijn, bijvoorbeeld door gehoor- of visuele beperkingen. Daarnaast gaat het om mensen die door een ongeval of ziekte tijdelijk hulp nodig hebben. Ook bezoekers met een kinderwagen zullen uw toegankelijke ruimtes zeer waarderen.
Concrete maatregelen in de planning
Essentieel voor een toegankelijk ontwerp is dat het gebouw drempelvrij bereikbaar is en dat de horizontale circulatie binnenin goed geregeld is. Dit kan worden bereikt met liften, hellingbanen, gelijkvloerse bouw of trapliften. Daarnaast zijn doorgangsbreedtes van minimaal 90 cm nodig voor de ingang, de wachtkamer, het sanitair, de röntgenruimtes en ten minste één behandelkamer.
De DIN-norm (18040 / deel 1) definieert niet alleen hoe bewegingsruimtes moeten zijn ingericht voor een toegankelijke toegang, maar geeft ook richtlijnen voor optimale grijphoogtes voor bezoekers. Om aan deze eisen te voldoen, kan het zinvol zijn om bij de receptie meubels te plaatsen waar men met een rolstoel onder kan rijden of die in hoogte verstelbaar zijn. Als alternatief kunt u met een op maat gemaakt podium inspelen op verschillende behoeften, bijvoorbeeld van kinderen of kleinere mensen.
Toegankelijkheid voor slechthorenden en slechtzienden
Naast maatregelen die zich primair richten op bewegingsvrijheid, kan een ruimte ook akoestisch toegankelijk worden gemaakt. Hiervoor bestaan bijvoorbeeld speciale ringleidingsystemen die de communicatie met slechthorenden vergemakkelijken.
Mensen met een visuele beperking hebben daarentegen ondersteuning nodig bij de ruimtelijke waarneming. Afhankelijk van de mate van de beperking kunnen visuele en tactiele contrasten tussen kleuren en materialen van vloeren en wanden helpen bij de oriëntatie in de praktijk. Een visueel geleidesysteem met duidelijke bewegwijzering biedt extra ondersteuning. Gebruik hierbij direct eenvoudige taal om de oriëntatie voor iedereen te vergemakkelijken.
Bij de ruimteplanning moet u bovendien kiezen voor ruime en overzichtelijke plattegronden om maximale toegankelijkheid te garanderen. Dit omvat onder meer het ontwerp van een toegankelijk toilet en de bereikbaarheid daarvan. We weten echter dat hier in praktijken vaak discussie over is. Een toegankelijk toilet heeft meer ruimte nodig en de uitrusting met steungrepen en een noodoproepsysteem kan doen denken aan de steriliteit van een ziekenhuis. Dat hoeft echter niet. Ook een toegankelijk toilet kan er aantrekkelijk uitzien. Gebruik stijlvolle kleuren, materialen en verlichting die in het totaalconcept passen en integreer een uitklapbare commode om de ruimte optimaal te benutten.
Toegankelijkheid wordt steeds belangrijker
Door de maatschappelijke verandering en het groeiende belang van toegankelijkheid, zal de uitdaging bij het ontwerp zijn om zo te hervormen dat toegankelijk plannen een vergelijkbare status krijgt als andere architectonische randvoorwaarden (zoals brandveiligheid).
In deze context wordt het plannen van ruimtes steeds uitdagender. Dankzij een overvloed aan beschikbare materialen, meubels en oppervlakken zijn er voor een integraal ontwerp echter nauwelijks grenzen.
Heeft u hulp nodig bij het plannen en realiseren van uw toegankelijke praktijk? Neem gerust contact op met onze specialisten van GERL. BauArt via e-mail: bauart@gerl-dental.de of bel onze servicehotline op 0800-801090-3.
(Maandag tot donderdag 8:00 tot 17:00 uur / vrijdag 8:00 tot 16:00 uur).
Uw team van GERL. Dental