Invloed van voorverwarmde composieten op de klinische toepassing: casusbeschrijving van een composietrestauratie

Dr. Ida Louise Line voltooide haar studie tandheelkunde in 2007 en is werkzaam bij de Colosseum Dental Clinic in Tønsberg (Noorwegen). Ze bestrijkt het volledige spectrum van de algemene tandheelkunde, met een bijzondere focus op de behandeling van patiënten met angst voor de tandarts.

Het concept van voorverwarmd composiet is ons al vele jaren bekend.

Uit klinische ervaring blijkt dat verwarmen leidt tot een hogere vloeibaarheid van het materiaal en een verbeterde adaptatie aan het substraat. Dit geldt ongeacht of het substraat tandweefsel, een ander restauratiemateriaal of de reparatie van indirecte restauraties (kleinere defecten) betreft.

Naar mijn ervaring kan composiet in voorverwarmde toestand sneller worden aangebracht, omdat er minder manipulatie nodig is om een optimale adaptatie tussen substraat en composiet te bereiken. Gladde, dichte randen zijn essentieel om verkleuringen, microlekkage en secundaire cariës te voorkomen.

Als de verbinding tussen de afzonderlijke composietlagen ongecompliceerd is, treden porositeiten minder vaak op en is het afwerken en polijsten van esthetische composietrestauraties eenvoudiger en minder tijdrovend.

In het najaar van 2025 werd de Solventum™ Filtek™ composietverwarmer geïntroduceerd (afb. 1a), die speciaal voor Filtek™-composieten is ontwikkeld. Naast het compacte formaat, het aantrekkelijke ontwerp en de eenvoudige bediening, overtuigt het apparaat door zijn efficiëntie en praktische bruikbaarheid. Al twee minuten na het voorverwarmen zijn de composietcapsules volledig op temperatuur en klaar voor gebruik.

Bovendien kan het bovenste deel van de composietverwarmer (afb. 1b) worden afgenomen en voor een betere bereikbaarheid tijdens het aanbrengen op het werkblad van de behandelstoel worden geplaatst. Dit is een van de belangrijkste voordelen van dit nieuwe product. Het afneembare element is ruimtebesparend, overzichtelijk vormgegeven en neemt slechts minimale ruimte in beslag. De composietverwarmer heeft weinig bedieningselementen, is intuïtief in gebruik en desinfecteerbaar. Voor het verwarmen van vloeibaar composiet biedt het apparaat naast zes composietcapsules ook plaats aan één flow-spuit.

Sommige Filtek™-composieten in capsules en flow-spuiten zijn goedgekeurd voor verwarming: spuiten kunnen tot 25 keer gedurende één uur worden verwarmd, capsules één keer gedurende maximaal 60 minuten. Hoe hoger de uitgangsviscositeit van het materiaal, des te groter is het voordeel van voorverwarmen.

3M™ Filtek™ One Bulk Fill composiet is een bekend en veelgebruikt materiaal waarbij verwarmen bijzonder voordelig is, omdat het relatief stugge composiet hierdoor aanzienlijk vloeibaarder en gemakkelijker te verwerken wordt. Ook 3M™ Filtek™ Universal Restorative, 3M™ Filtek™ Easy Match Universal Restorative en 3M™ Filtek™ Supreme XTE universeel composiet heb ik gedurende langere tijd met succes voorverwarmd. Afhankelijk van de tijd dat de capsule in de verwarmer blijft, kunnen de temperatuur en daarmee de vloeibaarheid gericht worden gestuurd. Vooral bij grotere esthetische opbouwen in het front is het prettig om de viscositeit af te stemmen op de persoonlijke voorkeur van de behandelaar. Wanneer de composietverwarmer op de behandeltafel naast de patiënt staat, kan de capsule probleemloos binnen twee minuten worden uitgenomen of – wanneer een wat hogere viscositeit gewenst is – kort voor het aanbrengen worden klaargelegd.

De volgende casus toont een behandeling met voorverwarmd 3M™ Filtek™ Supreme XTE universeel composiet, aangebracht in laagjestechniek met body-, dentine- en glazuurkleuren. De patiënte wenste geen tandenbleekbehandeling, maar het behoud van haar natuurlijke tandkleur. De laterale incisieven in de bovenkaak waren smal (afb. 2a) en moesten worden verbreed. Door de verbreding van de laterale elementen kon bovendien de intermaxillaire relatie volgens de Bolton-analyse worden verbeterd. De patiënte vertoonde slijtage, voornamelijk door attritie op meerdere elementen, evenals crowding, met name in het onderfront rond element 42. Voorafgaand aan de composietbehandeling werd een orthodontisch traject met 26 aligners uitgevoerd om de tanden in de gewenste positie te brengen. Hierdoor ontstond bij de laterale incisieven ruimte (afb. 2b) voor de vormcorrectie. De centrale incisieven en hoektanden werden behandeld met edge bonding.

De opbouw van de laterale snijtanden vond plaats met Bioclear™-matrijzen (afb. 3a). Hier bleken de verhoogde vloeibaarheid en de goede adaptatie aan het substraat bijzonder voordelig. De restauraties werden begonnen met een dunne laag vloeibaar composiet basaal en gingivaal richting de aangrenzende tanden; voor de mesiale en distale opbouwen werd voorverwarmd composiet gebruikt.

Alle elementen ondergingen dezelfde voorbehandeling met behulp van een cofferdam (afb. 3b), zandstralen met 30 µm aluminiumoxide, etsen met fosforzuur en het aanbrengen van een adhesief met 3M™ Scotchbond™ Universal Plus adhesief. Om te voorkomen dat het materiaal aan composietinstrumenten en penselen bleef kleven, werd een modelleerliquid voor composiet gebruikt; vóór de polymerisatie van de laatste laag werd glycerine aangebracht om de zuurstofinhibitielaag tegen te gaan.

De postoperatieve opnames (afb. 4a/4b) tonen de patiënte één dag na de behandeling. De tanden zijn volledig gerehydrateerd en vertonen een harmonieuze, natuurlijke esthetiek.