Prof. Paulo Monteiro
op
7.10.2025

Expert-tips en -tricks voor het cementeren van veneers

Het bevestigen van veneers kan een uitdaging zijn en vereist oog voor detail. Gebruik deze extra tips om het proces van de pasfase tot de uitharding onder de knie te krijgen – en behaal gegarandeerd verbluffende resultaten.

Het doel van een veneerbehandeling is om uw patiënten de prachtige glimlach te geven waar ze naar verlangen en die ze verdienen. Maar juist de laatste stap van de behandeling kan uitdagend zijn. De adhesieve bevestiging is techniekgevoelig en tegelijkertijd cruciaal voor de esthetiek op lange termijn en de duurzaamheid. Dit komt doordat de keramische facings niet alleen kwetsbaar en dun zijn, maar ook esthetisch zo veeleisend dat elke fout zichtbaar zal zijn voor de patiënt.

Idealiter markeert de afspraak voor het plaatsen van de veneers voor de patiënt het begin van een esthetische make-over. Om dit proces prettig te laten verlopen, is een eenvoudig maar efficiënt bevestigingsprotocol nodig. Dit protocol kan worden onderverdeeld in zeven stappen:

  1. Reiniging van de preparatie
  2. Passen voor controle van de pasvorm en esthetiek
  3. Droogleggen en definitief passen
  4. Voorbehandeling van de veneers
  5. Voorbehandeling van de preparatie
  6. Aanbrengen van het bevestigingscomposiet, plaatsen en grof verwijderen van overtollig materiaal
  7. Lichtuitharding, definitief verwijderen van overtollig materiaal en polijsten van de randen

In dit artikel bekijken we elke stap in detail en geven we tips en trucs voor efficiënte procedures en esthetische resultaten op lange termijn.

Een nieuw begin: mechanische reiniging van de preparaties.

Verwijder eerst de tijdelijke voorzieningen en overtollig cement en reinig het gebied grondig, aangezien eventuele resten de pasvorm of kleur van de definitieve restauraties kunnen beïnvloeden (afb. 1). Puimsteenpasta is zeer geschikt voor de mechanische reiniging van de preparatie. De wanden en occlusale vlakken kunnen met een klein borsteltje worden gereinigd, terwijl voor de gevoelige gebieden bij het tandvlees langs de preparatieranden een schuimrubberen pellet moet worden gebruikt.

Gebruik geen reinigingsmiddelen of -poeders op basis van natriumbicarbonaat – deze kunnen de hechting nadelig beïnvloeden. Als alternatief kan 3M™ Clinpro™ Glycine Prophy Powder worden gebruikt. In tegenstelling tot andere profylaxepoeders bevat dit glycine in plaats van natriumbicarbonaat, waardoor het veilig kan worden toegepast.

Gereinigte Veneer- und Kronenpräparationen an den Zähnen 11 und 12 bereit für die Einprobe.
Afbeelding 1: Gereinigde veneer- en kroonpreparaties op element 11 en 12, klaar voor de pasfase.

Eerste pasfase: zorgen voor een perfecte pasvorm.

Voordat de veneer definitief kan worden bevestigd, moet worden gecontroleerd of alles goed past en of aan de esthetische en functionele eisen van de patiënt wordt voldaan. Net als bij kleding betekent dit dat de veneers moeten worden gepast. Hoewel het eenvoudig lijkt, zijn er tijdens de pasfase verschillende factoren om rekening mee te houden.

Elke veneer moet zowel afzonderlijk als in combinatie worden geplaatst om de pasvorm en de approximale contactpunten te controleren (afb. 2).

Einprobe eines Veneers und einer Krone an den Zähnen 11 und 12.
Afbeelding 2: Pasfase van een veneer en een kroon op element 11 en 12.

Veneers kunnen droog op de geprepareerde tandstructuur worden geplaatst. Dit bevestigt echter alleen de pasvorm en repliceert niet noodzakelijkerwijs de uiteindelijke kleur van de restauratie. Deze ontstaat door het samenspel van verschillende kleuren – de preparatie, de veneer zelf en het bevestigingscomposiet daartussen – allemaal in een vochtige, volledig gehydrateerde omgeving. Om een realistischer optisch effect te garanderen, wordt aanbevolen om een druppel water tussen de preparatie en de veneer aan te brengen of – nog beter – try-in-pasta te gebruiken.

Try-in-pasta's bieden diverse voordelen ten opzichte van water: ze helpen de veneers op hun plek te houden, waardoor het controleren van de randaansluiting en de contactpunten eenvoudiger wordt. Daarnaast bootsen ze het kleureffect na, wat helpt bij het kiezen van de juiste tint van het composietcement. Bij dikkere veneers heeft de kleur van het composietcement weinig invloed. Bij dunnere veneers (0,3 mm tot 0,5 mm) kan dit de uiteindelijke esthetiek echter aanzienlijk beïnvloeden. Daarom is het essentieel om over meerdere kleurtinten te beschikken. Gelukkig worden veel composietcementen, zoals 3M™ RelyX™ Veneer composietcement en 3M™ RelyX™ Universal composietcement, geleverd met bijpassende try-in-pasta's (afb. 3). Zo kunt u eenvoudig verschillende tinten uitproberen vóór het definitieve cementeren. Wilt u bijvoorbeeld een lichter resultaat met een hogere helderheidswaarde, dan kunt u de try-in uitvoeren met een witte, opake try-in-pasta en er zeker van zijn dat het bijbehorende composietcement ditzelfde resultaat oplevert. Blijkt de tint toch niet passend, dan kan de veneer worden verwijderd, schoongespoeld en opnieuw worden gepast met een andere tint.

3M™ RelyX™ Veneer Try-In-Pasten in verschiedenen Farbtönen, die zu 3M™ RelyX™ Veneer und 3M™ RelyX™ Universal Befestigungskomposit passen.
Afbeelding 3: 3M™ RelyX™ Veneer Try-In-pasta's in verschillende kleuren, passend bij 3M™ RelyX™ Veneer en 3M™ RelyX™ Universal bevestigingscomposiet.

Het podium voor de grote finale: drooglegging en definitieve pasfase.

Spoel en droog het gebied voordat u de tanden drooglegt met cofferdam (afb. 4). Gebruik indien nodig retractiedraden of -pasta. Isolatie is cruciaal tijdens de bevestiging, omdat dit de toegang en het zicht verbetert en helpt om een schoon, droog werkveld te behouden.

Präparationen isoliert mit Kofferdam.
Afbeelding 4: Preparaties geïsoleerd met cofferdam.

Voer een laatste pasfase van de veneers uit onder cofferdam (afb. 5) om te controleren of de plaatsingsrichting haalbaar is en er geen contact is tussen de restauratieranden en de retractiedraden, cofferdam of klemmen. Pas de isolatie indien nodig aan om ervoor te zorgen dat alles klaar is voor de definitieve plaatsing.

Finale Einprobe nach Trockenlegung.
Afbeelding 5: Definitieve pasfase na drooglegging.

Voorbehandeling van veneers: voorbereidingen voor succes.

Voor de keuze van de juiste voorbehandeling en het juiste bevestigingscomposiet is het belangrijk om te weten welk restauratiemateriaal uw tandtechnicus gebruikt en of er al een voorbehandeling in het laboratorium heeft plaatsgevonden. Dit helpt u om de best mogelijke hechting te bereiken en onder- of overbehandeling te voorkomen. Een formulier zoals de 3M Success Simplified Cementation Guide kan helpen om de communicatie met het laboratorium te optimaliseren en ervoor te zorgen dat u over alle informatie voor de bevestiging beschikt.

Verschillende restauratiematerialen vereisen een verschillende voorbehandeling en het is belangrijk om te weten hoe u in elk specifiek geval te werk moet gaan. Glaskeramiek zoals lithiumdisilicaat of veldspaatkeramiek moet worden geëtst met waterstoffluoride om microretenties in het materiaal te creëren (afb. 6). Oxidekeramiek die geen etsbare glasdeeltjes bevat, zoals zirkoniumoxide, of materialen op kunststofbasis moeten worden gezandstraald met aluminiumoxide en vervolgens worden gereinigd met alcohol.

Vorbehandlung eines Glaskeramik-Veneers mit Flusssäure.
Afbeelding 6: Voorbehandeling van een glaskeramische veneer met waterstoffluoride.

Glaskeramische veneers moeten na het etsen zorgvuldig worden gereinigd om siliciumfluoridezouten te verwijderen die op het geëtste oppervlak zijn neergeslagen. Dit kan door grondig af te spoelen met water totdat alle witte resten zijn verdwenen (afb. 7).

Reinigung eines Glaskeramik-Veneers nach dem Ätzen mit einem starken Wasserstrahl.
Afbeelding 7: Reiniging van een glaskeramische veneer na het etsen met een krachtige waterstraal.

Wat moet u echter doen als het etsen of zandstralen al in het laboratorium is uitgevoerd voordat de restauraties werden geleverd? In dat geval is een intensiever reinigingsprotocol vereist om eventuele verontreinigingen te verwijderen die tijdens het passen kunnen zijn ontstaan. Bij glaskeramische restauraties kan dit worden bereikt door het oppervlak gedurende één minuut te behandelen met fosforzuur voordat u met water afspoelt. Fosforzuur mag echter niet op zirkoniumoxide worden gebruikt, omdat dit de hechting nadelig beïnvloedt. Hier kunnen natriumhypochloriet (NaOCl) of speciale reinigingsmiddelen worden gebruikt om verontreinigingen die tijdens het passen op gezandstraalde kleefoppervlakken zijn ontstaan, te verwijderen.

Na het reinigen moet de glaskeramische veneer worden gedroogd voordat het silaan wordt aangebracht. Er zijn diverse silaanopties beschikbaar, variërend van opzichzelfstaande silaanprimers tot universele primers met een silaancomponent en universele adhesieven die silaan bevatten, zoals 3M™ Scotchbond™ Universal Plus Adhesief. Dit laatste beschikt over een beproefde silaanformulering die zorgt voor een hechting op glaskeramiek die vergelijkbaar is met die van traditionele, afzonderlijke silanen. Naast silaan bevat Scotchbond Universal Plus Adhesief ook MDP voor het conditioneren van veneers van zirkoniumoxide.

Applikation von 3M™ Scotchbond™ Universal Plus Adhäsiv als Silan auf die geätzte Klebefläche des Glaskeramik-Veneers.
Afbeelding 8: Applicatie van 3M™ Scotchbond™ Universal Plus Adhesief als silaan op het geëtste kleefoppervlak van de glaskeramische veneer.

Nadat u Scotchbond Universal Plus Adhesief gedurende 20 seconden heeft ingewreven (afb. 8), moet de laag 5 seconden met een zachte luchtstroom worden behandeld totdat al het oplosmiddel is verwijderd. Bescherm het behandelde oppervlak vervolgens tegen licht totdat het bevestigingscomposiet voor de definitieve plaatsing wordt aangebracht.

Voorbehandeling van de preparatie: het fundament voor een sterke hechting.

Eerst moeten alle gebieden zonder glazuur, zoals composietopbouwen of dentine, worden gezandstraald met aluminiumoxide en worden afgespoeld (afb. 9).

Vorbehandlung des Kompositaufbaus durch Sandstrahlen mit 30 µm Aluminiumoxid.
Afbeelding 9: Voorbehandeling van de composietopbouw door zandstralen met 30 µm aluminiumoxide.

Vervolgens moet al het aanwezige glazuur gedurende 15 seconden worden geëtst met fosforzuur, bijv. 3M™ Scotchbond™ Universal etsgel, daarna minimaal 15 seconden grondig worden gespoeld en gedroogd (afb. 10).

Ätzen der Präparationen mit Phosphorsäure.
Afbeelding 10: Etsen van de preparaties met fosforzuur.

Nu is het tijd om het adhesief aan te brengen dat wordt aanbevolen voor het gebruikte composietcement, bijv. Scotchbond Universal Plus Adhesief voor RelyX Veneer composietcement of RelyX Universal composietcement.

Auftragen von 3M™ Scotchbond™ Universal Plus Adhäsiv.
Afbeelding 11: Aanbrengen van 3M™ Scotchbond™ Universal Plus Adhesief.

Nadat u de aangrenzende tanden heeft beschermd met PTFE-tape, wrijft u Scotchbond Universal Plus Adhesief gedurende 20 seconden in en droogt u het vervolgens met een zachte luchtstroom totdat al het oplosmiddel volledig is verdampt en het adhesief niet meer beweegt (afb. 11, 12). Een correct aangebracht adhesief vormt een glanzende film over het gehele kleefoppervlak. Hard het adhesief niet uit om te voorkomen dat er per ongeluk een dikkere laag ontstaat dan de bedoeling is.

Lufttrocknen von 3M™ Scotchbond™ Universal Plus Adhäsiv.
Afbeelding 12: Luchtdrogen van 3M™ Scotchbond™ Universal Plus Adhesief.

Applicatie van het bevestigingscomposiet: innovatie in de praktijk.

Een esthetisch adhesief bevestigingscomposiet met een aparte hechtverbeteraar is het bevestigingssysteem bij uitstek voor duurzame esthetische restauraties zoals veneers. Dit is zowel het geval vanwege hun niet-retentieve preparatieontwerp als vanwege het feit dat ze voornamelijk op glazuur worden bevestigd. Dit type adhesief bevestigingscomposiet biedt een uitstekende hechtsterkte en is bovendien kleurstabiel. Er zijn twee soorten materiaal beschikbaar: een lichtuithardend en een duaal-uithardend bevestigingscomposiet.

Lichthardende composietcementen, zoals RelyX Veneer composietcement, zijn de gouden standaard voor veneers omdat ze een onbeperkte verwerkingstijd bieden. Het correct positioneren van veneers kan een uitdaging zijn; het is dan ook bijzonder prettig om hiervoor de tijd te kunnen nemen. Het is belangrijk om te beseffen dat lichthardende composietcementen dit voordeel weliswaar bieden, maar wel volledig met licht moeten worden uitgehard, wat bij dikkere veneers lastig kan zijn. Als alternatief kan een duaaluithardend composietcement worden gebruikt, zoals RelyX Universal composietcement. Dit biedt een hoge hechtsterkte en voldoet aan hoge esthetische eisen, maar de verwerkingstijd is beperkt. Plaatst u niet vaak veneers en wilt u geen specifiek veneer-cement op voorraad houden, dan zijn duaaluithardende composietcementen dankzij hun veelzijdigheid een uitstekende optie.

Met deze kennis en de voorbereide tanden en veneers kunt u het gekozen bevestigingscomposiet op de binnenzijde van de veneers aanbrengen. Maar hoeveel moet u aanbrengen? In werkelijkheid gaat het niet om de hoeveelheid, maar om de gelijkmatigheid. Zorg er simpelweg voor dat het gehele oppervlak van de keramiek gelijkmatig bedekt is (afb. 13). Er zal altijd overtollig materiaal zijn, maar dat kan worden verwijderd – luchtbellen of holtes tussen de veneer en de preparatie niet.

Auftrag von 3M™ RelyX™ Universal Befestigungskomposit.
Afbeelding 13: Aanbrengen van 3M™ RelyX™ Universal bevestigingscomposiet.

Plaatsing: De glimlach in positie brengen.

Dit is het moment van de waarheid: het veneer wordt geplaatst. Elke tandarts heeft zijn eigen aanpak, of het nu gaat om het plaatsen van veneers één voor één of allemaal tegelijk. Wanneer ik meerdere veneers plaats, begin ik altijd met de twee centrale snijtanden, gevolgd door de twee laterale snijtanden, de hoektanden, enzovoort. Als er ergens geen fouten gemaakt mogen worden, dan is het wel bij de centrale snijtanden; deze zijn het meest zichtbaar en vormen daarom het beste uitgangspunt. Persoonlijk plaats ik het veneer op de tand en begin ik met het verwijderen van het overschot met een sponsje. Daarna gebruik ik een instrument om het veneer met lichte druk te fixeren en verwijder ik met flosdraad het overschot dat langs de randen naar buiten komt. Zodra alle veneers zijn geplaatst en de grove resten zijn verwijderd, moeten de restauraties worden gefixeerd – en dat betekent dat het tijd is voor de lichtuitharding.

Lichtuitharding, reiniging en randpolijsten.

Zoals bij veel restauratieve procedures is de lichtuitharding bepalend voor de duurzaamheid, functionaliteit en esthetiek van veneers. Het kan het verschil betekenen tussen tevreden en ontevreden patiënten. Onvoldoende uitharding kan leiden tot randverkleuring of zelfs tot debonding. Voor een optimale uitharding is het essentieel om de vereisten van uw materialen te kennen, de juiste techniek toe te passen en ervoor te zorgen dat uw uithardingslamp naar behoren functioneert. Iedere tandarts zou moeten beschikken over een betrouwbare, hoogwaardige uithardingslamp, zoals de 3M™ Elipar™ DeepCure-S LED-uithardingslamp, en deze regelmatig moeten controleren om er zeker van te zijn dat deze het vereiste vermogen levert.

Ik breng een glycerinegel aan op de randen om de vorming van een zuurstofinhibitielaag te voorkomen en een volledige uitharding te garanderen, voordat ik door de gel heen gedurende 20 seconden licht uithard aan de palatinale en buccale zijde (afb. 14). Bij veneers hangt de duur van de lichtuitharding af van de dikte van het materiaal. Een dikker, opaker veneer kan een langere uithardingstijd vereisen.

Lichthärtung.
Afbeelding 14: Lichtuitharding.

Na de lichtuitharding, die de veneers op hun plek fixeert, is het tijd om het resterende overtollige cement met een mesje te verwijderen (afb. 15), voordat de randen worden bewerkt met rubberen polijstinstrumenten en polijstschijfjes.

Endgültige Reinigung des überschüssigen Befestigungskomposits mit einer Klinge.
Afbeelding 15: Definitieve reiniging van het overtollige bevestigingscomposiet met een mesje.

Conclusie

Elke stap bij de behandeling van patiënten met veneers is cruciaal voor het resultaat, maar de bevestiging is het hoogtepunt van al deze stappen en kan uitdagend zijn. Naar mijn ervaring is het recept voor succes het volgen van de bovenstaande aanbevelingen, het leren kennen van uw materialen, het ontwikkelen van een doordacht protocol en het gebruik van bewezen producten. Samen kunnen deze stappen leiden tot uitstekende resultaten en tevreden patiënten (afb. 16).

Ergebnis zwei Monate nach Behandlungsabschluss.
Afbeelding 16: Resultaat twee maanden na afronding van de behandeling.

‍

‍

‍

1. Alex, Gary, DMD. “Preparing Porcelain Surfaces for Optimal Bonding.” Aegis Dental Network, 1 feb. 2008.

2. Van Meerbeck, et al. “Optimizing glass-ceramic bonding incorporating new silane technology in an experimental universal adhesive formulation.” Dent Mater. 2021 37(5) 894-904.

‍

Artikel gepubliceerd door Channel Partner GERL., een gecertificeerde distributeur.

Solventum Certified Distributor.